هدف از انجام این تحقیق و تالیف کتاب رهبر کلاس، پیش بینی رهبری اخلاقی براساس انگیزه شغلی و عزت نفس با میانجیگری رضایت شغلی مربیان مدارس مسجدمحور استان تهران بود. روش این تحقیق از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی- همبستگی می باشد.
جامعه آماری این تحقیق را کلیه مربیان مدارس مسجدمحور استان تهران در سال 1402 را تشکیل دادند. که تعداد آنان براساس آمار منتشره از سوی ستاد مدارس مسجد محور کشور، 600 نفر می باشد (ستاد مدارس مسجد محور کشور، 1402).
روش جمع آوری داده از طریق خوشه ای چند مرحله ای بود. حجم نمونه مطابق تحقیقات رگرسیونی محاسبه شد. به این صورت که برای هر متغیر بین 10 تا 15 نمونه انتخاب شد(داتالو؛ ترجمه نوری پورلیاولی، قنبری پیرکاشانی و مهدی زاده هنجنی، 1395) و چون در این تحقیق 25 متغیر وجود دارد، برای هر متغیر تعداد 15 نمونه تعیین گردید که در این صورت حجم نمونه شامل 375 نمونه بود.
افراد نمونه در این تحقیق های پرسشنامه رهبری اخلاقی (کالشون و همکاران، 2011)، انگیزش شغلی (هرزبرگ، 1997)، عزت نفس روزنبرگ (1965) و پرسشنامه رضایت شغلی مینه سوتا را تکمیل نمودند.
برای پاسخ به سوال تحقیق از ازمون تی تک گروهی استفاده شد و نهایتا برای انجام تجزیه و تحلیل های مطرح شده از نرم افزار spss26 استفاده گردید. نتایج نشان داد که رهبری اخلاقی براساس انگیزه شغلی و عزت نفس با میانجیگری رضایت شغلی مربیان مدارس مسجدمحور استان تهران قابل پیش بینی می باشد.
نظام تعلیم و تربیت، پیش از آنکه مجموعهای از برنامهها، آییننامهها و ساختارهای اداری باشد، عرصهای انسانی است که کیفیت آن بهطور مستقیم به کیفیت کنشگران اصلی آن، بهویژه مدیران و مربیان، وابسته است. تجربههای میدانی و پژوهشهای علمی نشان میدهد که هیچ تحول آموزشی پایداری بدون توجه جدی به «رهبری تربیتی» و ابعاد اخلاقی، روانی و انگیزشی آن به ثمر نخواهد نشست.
مدرسه، در نهایت، در آیینهی رفتار، انگیزه، باور و سبک رهبری مربیان و مدیران خود معنا مییابد. از همینرو، معلم و مربی را میتوان مهمترین «رهبرِ کلاس» دانست؛ رهبرانی که کیفیت حضور و کنش آنان، جهتگیری تربیتی مدرسه را رقم میزند.
در الگوی مدرسه مسجدمحور، این مسئله اهمیتی دوچندان پیدا میکند. مدرسهای که علاوه بر آموزشهای مرسوم، خود را متعهد به تربیت دینی، اخلاقی و اجتماعی میداند، ناگزیر باید از الگوی رهبریای بهرهمند باشد که پیش از هر چیز، اخلاقمحور، انسانساز و الهامبخش باشد.
رهبری اخلاقی در مدارس مسجدمحور، صرفاً یک مهارت مدیریتی یا سبک رفتاری نیست، بلکه بخشی جداییناپذیر از هویت تربیتی این مدارس و شرط لازم برای تحقق اهداف کلان آنهاست. در چنین مدارسی، مربی و مدیر نهفقط نقش انتقالدهندهی دانش، بلکه جایگاه الگو، مرجع اخلاقی و راهبر تربیتی را بر عهده دارند و «رهبری کلاس» به معنای واقعی کلمه، کانون اثرگذاری تربیتی میشود.
از سوی دیگر، واقعیتهای میدانی تعلیم و تربیت نشان میدهد که کیفیت رهبری اخلاقی، ارتباطی تنگاتنگ با متغیرهای بنیادینی چون انگیزه شغلی، عزت نفس حرفهای و میزان رضایت شغلی مربیان دارد. مربیای که از انگیزهی درونی، احساس ارزشمندی و رضایت شغلی برخوردار است، آمادگی بیشتری برای کنش اخلاقی، رفتار مسئولانه و ایفای نقش تربیتی مؤثر خواهد داشت. در مقابل، فرسودگی شغلی، کاهش عزت نفس و نارضایتی حرفهای، حتی در بسترهای ارزشی و دینی، میتواند به تضعیف کارکردهای تربیتی مدرسه بینجامد.
این مسئله بهویژه در سالهای اخیر، با کاهش محسوس اقبال به حرفهی معلمی و افت رضایت شغلی معلمان در جامعهی ایران، اهمیتی مضاعف یافته است؛ امری که در صورت بیتوجهی، میتواند در آیندهای نهچندان دور، آسیبهای جدی و جبرانناپذیری بر فرآیند تربیت نسل آینده وارد سازد. از این رو، پرداختن علمی و روشمند به این متغیرها، بخشی اساسی از پژوهشهای ناظر به سیاستگذاری هدفمند در حوزهی مدارس مسجدمحور بهشمار میآید.
کتاب حاضر، که برگرفته از پایاننامهی کارشناسی ارشد مؤلف محترم در رشتهی مدیریت آموزشی با عنوان «پیشبینی رهبری اخلاقی بر اساس انگیزه شغلی و عزت نفس با میانجیگری رضایت شغلی مربیان مدارس مسجدمحور استان تهران» است، تلاشی علمی و ارزشمند برای پاسخگویی به این نیاز بنیادین محسوب میشود.
این اثر (کتاب رهبر کلاس)، بهعنوان یک پژوهش دانشگاهی دقیق و میدانی، میکوشد با بهرهگیری از چارچوبهای نظری معتبر و روشهای آماری مناسب، روابط میان مؤلفههای روانشناختی و حرفهای مربیان را با کیفیت رهبری اخلاقی آنان در مقام «رهبران کلاس» تبیین نماید. اهمیت این پژوهش در آن است که رهبری اخلاقی را نه بهصورت انتزاعی و شعاری، بلکه در پیوندی عینی با واقعیتهای شغلی و روانی معلمان مورد مطالعه قرار میدهد.
از منظر سیاستگذاری آموزشی، یافتههای این کتاب میتواند افقهای تازهای پیش روی مدیران، برنامهریزان و متولیان مدارس مسجدمحور و نیز نظام آموزشی کشور بگشاید.
توجه به انگیزه شغلی، تقویت عزت نفس حرفهای و ارتقای رضایت شغلی مربیان، صرفاً اقداماتی حمایتی یا رفاهی نیستند، بلکه سرمایهگذاریهایی راهبردی برای ارتقای کیفیت رهبری اخلاقی معلمان و در نهایت، بهبود نتایج تربیتی مدارس محسوب میشوند. این پژوهش میتواند مبنایی علمی برای طراحی برنامههای توانمندسازی مربیان، اصلاح سازوکارهای مدیریتی و بازاندیشی در نظام حمایت از سرمایهی انسانی مدارس فراهم آورد.
ستاد مدارس مسجدمحور، انتشار این کتاب را در راستای مأموریت خود در تعمیق بنیانهای علمی و تقویت پشتوانهی پژوهشی الگوی مدرسه مسجدمحور ارزیابی میکند.
ما بر این باوریم که اصلاح و ارتقای نظام آموزشی کشور، و نیز توسعهی پایدار مدارس مسجدمحور، بدون شناخت دقیق عوامل انسانی و روانی مؤثر بر کیفیت تربیت، ممکن نخواهد بود. از این رو، ستاد مدارس مسجدمحور از تمامی پژوهشها، پایاننامهها و آثار علمی که با رویکردی مسئلهمحور و میدانی به ارتقای کیفیت مدیریت، رهبری و تربیت در مدارس میپردازند، حمایت کرده و خود را همراه این مسیر علمی و اصلاحگرانه میداند.
در پایان، از تلاش علمی دقیق و مسئولانهی سرکار خانم نرجس وحیدی امامی، مؤلف محترم این اثر، صمیمانه قدردانی مینمایم و امیدوارم این کتاب بتواند ضمن افزودن به غنای ادبیات پژوهشی حوزهی تعلیم و تربیت، زمینهساز گفتوگوهای علمی
عمیقتر و تصمیمسازیهای سنجیدهتر در عرصهی رهبری اخلاقی و سرمایهی انسانی مدارس کشور، بهویژه مدارس مسجدمحور، باشد.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.